Ayak ve Ayak Bileği Hastalıkları

Ayak ve ayak bileği hastalıkları, kemikler, eklemler, bağlar, tendonlar ve yumuşak dokuları etkileyen ortopedik rahatsızlıkların genel adıdır. Bu hastalıklar ağrı, şişlik, hareket kısıtlılığı ve yürüme güçlüğü ile kendini gösterebilir. Travma, aşırı kullanım, yapısal bozukluklar ve dejeneratif süreçler en sık görülen nedenler arasında yer alır.

Ayak ve ayak bileği hastalıklarının belirtileri genellikle ağrı, hassasiyet, kızarıklık, şişlik ve eklem hareketlerinde azalma şeklinde ortaya çıkar. Hastalığın türüne bağlı olarak topuk, taban veya bilek çevresinde yoğunlaşan ağrı görülebilir. Erken dönemde fark edilen bulgular, tedavi sürecinin daha etkili planlanmasına katkı sağlar.

Ayak ve ayak bileği hastalıklarının nedenleri arasında spor yaralanmaları, bağ ve tendon zorlanmaları, düz tabanlık, romatizmal hastalıklar ve kireçlenme gibi dejeneratif durumlar bulunur. Uzun süre ayakta kalmak, yanlış ayakkabı seçimi ve fazla kilo da bu bölgedeki yapılar üzerinde baskı oluşturarak hastalık gelişimine zemin hazırlayabilir.

Ayak ve ayak bileği hastalıklarının tedavisi hastalığın türüne ve şiddetine göre planlanır. İstirahat, ortopedik tabanlık, fizik tedavi uygulamaları ve ilaç tedavileri sık kullanılan yöntemler arasındadır. İleri vakalarda cerrahi müdahaleler uygulanabilir ve doğru tedavi ile fonksiyonel hareket kabiliyeti yeniden kazandırılabilir.

Ayak ve Ayak Bileği Anatomisi

Ayak ve ayak bileği, karmaşık bir kemik, eklem, bağ, tendon ve kas ağından oluşur. Bu yapıların her biri, ayakta durma, yürüme, koşma ve dengeyi sağlama gibi hayati fonksiyonlarda kritik roller üstlenir. Ayak, 26 kemikten oluşur; bu kemikler tarsal kemikler (topuk ve bilek kemikleri), metatarsal kemikler (ayak tarağını oluşturan kemikler) ve falankslar (parmak kemikleri) olarak gruplandırılır. Ayak bileği ise, tibia (kaval kemiği) ve fibula (baldır kemiği) ile talus (aşık kemiği) arasındaki karmaşık bir eklem sistemidir. Bu eklemlerin etrafında, hareketi sağlayan ve stabiliteyi destekleyen güçlü bağlar ve tendonlar bulunur.

• Kemikler ve Eklemler

Ayak iskeleti, üç ana bölümden oluşur: arka ayak, orta ayak ve ön ayak. Arka ayak, talus ve kalkaneus (topuk kemiği) kemiklerini içerir ve yürüme sırasındaki darbe emiliminde önemli rol oynar. Orta ayak, naviküler, küboid ve üç kuneiform kemiği içerir; bu bölüm, ayak kemerinin şeklini oluşturur ve yürüme sırasında zemine uyum sağlamaya yardımcı olur. Ön ayak ise, beş metatarsal kemik ve falanksları kapsar; parmaklar, itme ve denge için gereklidir. Ayak bileği eklemi (talokrural eklem), tibia ve fibulanın alt uçları ile talusun eklem yüzeylerinden oluşur. Bu eklem, ayak bileğinin yukarı ve aşağı hareketini (dorsifleksiyon ve plantar fleksiyon) sağlar. Subtalar eklem ise, talus ve kalkaneus arasında yer alır ve ayak tabanının içe ve dışa doğru dönmesini (inversiyon ve eversiyon) sağlar.

• Bağlar ve Tendonlar

Ayak ve ayak bileği, bir dizi güçlü bağ ile birbirine bağlanmıştır. Bu bağlar, eklemlere stabilite kazandırır ve aşırı hareketleri önler. Örneğin, ayak bileği dış tarafında bulunan anterior talofibular bağ (ATFL), lateral bağ kompleksinin bir parçasıdır ve en sık burkulan bağlardan biridir. Ayak kemerini destekleyen bağlar ise, düz tabanlık gibi sorunların önlenmesinde kritiktir. Tendonlar ise, kasların kemiklere bağlanmasını sağlayan esnek dokulardır. Aşil tendonu, baldır kaslarını topuk kemiğine bağlar ve yürüme, koşma ve zıplama gibi hareketlerde temel bir rol oynar. Tibialis anterior tendonu, ayağın yukarı kaldırılmasını sağlarken, peroneal tendonlar ayağın dışa doğru dönmesine yardımcı olur.

• Kaslar

Ayak ve ayak bileği hareketlerini sağlayan kaslar, hem bacaklarda hem de doğrudan ayak içinde yer alır. Bacak kasları, ayak bileği eklemindeki büyük hareketleri (örneğin, Aşil tendonu aracılığıyla plantar fleksiyon) kontrol eder. Ayak içindeki küçük kaslar ise, parmakların ince hareketlerini, ayak kemerinin desteklenmesini ve dengenin sağlanmasını mümkün kılar. Bu kasların zayıflığı veya hasarı, yürüme bozukluklarına, ağrıya ve yaralanma riskinin artmasına neden olabilir.

Ayak ve Ayak Bileği Hastalıklarının Yaygın Nedenleri

Ayak ve ayak bileği rahatsızlıkları, çok çeşitli faktörlerden kaynaklanabilir. Genellikle bu rahatsızlıklar, tekrarlayan zorlanmalar, ani travmalar, yaşlanma, genetik yatkınlık, iltihaplı hastalıklar veya sistemik rahatsızlıklar gibi etkenlerin bir araya gelmesiyle ortaya çıkar. Bu nedenleri anlamak, doğru teşhis ve etkili tedavi planları oluşturmak için ilk adımdır.

• Travmatik Yaralanmalar

Ani darbeler, düşmeler veya burkulmalar, ayak ve ayak bileği dokularında hasara yol açabilir. En sık görülen travmatik yaralanmalar arasında burkulmalar, kırıklar ve çıkıklar yer alır. Ayak bileği burkulması, özellikle bağların gerilmesi veya yırtılması durumudur ve sıklıkla inversiyon (ayağın içe doğru dönmesi) travması sonucu oluşur. Kırıklar, kemik bütünlüğünün bozulmasıdır ve genellikle daha şiddetli travmalar sonucu meydana gelir. Spor yaralanmaları, ayak ve ayak bileği travmalarının önemli bir nedenidir. Futbol, basketbol ve atletizm gibi sporlar, bu tür yaralanmalar için daha yüksek risk taşır.

• Aşırı Kullanım ve Tekrarlayan Zorlanmalar

Ayak ve ayak bileği, gün boyunca sürekli stres altında kalır. Tekrarlayan aktiviteler, uygun olmayan ayakkabılar veya aşırı antrenman, bu yapıların zamanla yıpranmasına ve iltihaplanmasına neden olabilir. Stres kırıkları (yorgunluk kırıkları), koşucularda ve uzun süre ayakta duran kişilerde yaygın olarak görülür. Plantar fasiit, topuk dikeni ve aşil tendiniti gibi durumlar, aşırı kullanımın neden olduğu yaygın iltihaplı rahatsızlıklardır. Bu tür rahatsızlıklar genellikle yavaş başlar ve aktivite ile artan ağrı ile karakterizedir.

• Yaşlanma ve Dejeneratif Değişiklikler

Yaş ilerledikçe, vücudun dokuları doğal olarak yıpranır. Kıkırdak dokusu incelir, bağlar esnekliğini kaybeder ve kas gücü azalır. Bu durumlar, osteoartrit (kireçlenme) gibi dejeneratif eklem hastalıklarının gelişimini hızlandırabilir. Ayak ve ayak bileği eklemlerinde kireçlenme, hareket kısıtlılığına, ağrıya ve sabahları eklemlerde sertliğe neden olabilir. Yaşlı bireylerde denge sorunları da daha sık görülür, bu da düşme ve yaralanma riskini artırır.

• Sistemik Hastalıklar

Bazı sistemik hastalıklar, ayak ve ayak bileği sağlığını doğrudan etkileyebilir. Diyabet, periferik nöropatiye (sinir hasarı) neden olarak ayaklarda his kaybına yol açabilir. Bu durum, yaralanmaların fark edilmemesine ve diyabetik ülserlerin gelişmesine zemin hazırlayabilir. Romatoid artrit gibi iltihaplı romatizmal hastalıklar, eklemlerde iltihaplanmaya ve deformitelere neden olabilir. Gut hastalığı, eklemlerde ürik asit kristallerinin birikmesiyle karakterizedir ve genellikle ayak başparmağında ani ve şiddetli ağrıya yol açar.

• Genetik Yatkınlık ve Biyomekanik Faktörler

Bazı ayak ve ayak bileği sorunları, genetik olarak miras alınabilir. Düz tabanlık (pes planus) veya yüksek kemerli ayak (pes cavus) gibi yapısal problemler, ayakların ve ayak bileklerinin biyomekaniğini etkileyerek belirli rahatsızlıklara yatkınlığı artırabilir. Örneğin, düz tabanlık, ayak kemerinin yeterince desteklenmemesi nedeniyle plantar fasiit ve metatarsalji (ayak tarağı ağrısı) gibi sorunlara yol açabilir. Yanlış yürüme alışkanlıkları veya bacak uzunluk farkları da biyomekanik dengesizliklere neden olabilir.

Ayak ve Ayak Bileği Hastalıklarının Belirtileri

Ayak ve ayak bileği hastalıklarının belirtileri, altta yatan nedene ve etkilenen bölgeye göre değişiklik gösterir. Ancak, bazı genel belirtiler, bir sorunun varlığına işaret edebilir. Bu belirtileri erken fark etmek, zamanında müdahale ve daha iyi bir iyileşme süreci için kritik öneme sahiptir.

• Ağrı

Ağrı, ayak ve ayak bileği hastalıklarının en yaygın belirtisidir. Ağrının türü, şiddeti ve yeri, sorunun nedenine göre farklılık gösterebilir.

Keskin ve ani ağrı: Genellikle travmatik bir yaralanmayı (kırık, bağ yırtılması) işaret eder.

Yanıcı veya karıncalanma hissi: Periferik nöropati veya sinir sıkışması ile ilişkili olabilir.

Sızlayıcı veya zonklayıcı ağrı: İltihaplı durumlar (tendinit, bursit) veya aşırı kullanım yaralanmaları ile sık görülür.

Sabahları artan ağrı: Plantar fasiit veya osteoartrit gibi durumlarda yaygındır.

Aktivite ile artan ağrı: Aşırı kullanım yaralanmaları veya stres kırıklarında görülür.

• Şişlik ve Kızarıklık

İltihaplanma veya travma sonucu, etkilenen bölgede şişlik (ödem) ve kızarıklık görülebilir. Bu belirtiler, enfeksiyonun veya iltihabın bir işareti olabilir. Özellikle eklem çevresindeki şişlik, eklem sıvısının artmasından veya dokuların iltihaplanmasından kaynaklanabilir. Ciltte sıcaklık artışı da iltihaplı bir süreci gösterebilir.

• Hareket Kısıtlılığı ve Sertlik

Ayak ve ayak bileğindeki ağrı, şişlik veya eklemdeki yapısal değişiklikler, hareket kabiliyetini kısıtlayabilir. Eklemlerde sertlik, özellikle sabahları veya uzun süre hareketsiz kaldıktan sonra daha belirgin olabilir. Bu durum, osteoartrit veya eklem kapsülündeki iltihaplanma gibi sorunlarda yaygındır.

• Yürüyüş Bozuklukları ve Topallama

Ayak veya ayak bileğindeki ağrı veya fonksiyon kaybı, kişinin normal yürüme şeklini değiştirebilir. Topallama, vücudun ağrılı bölgeye daha az yük bindirme çabasıdır. Yürüyüş bozuklukları, zamanla vücudun diğer bölgelerinde (kalça, diz, bel) ikincil sorunlara yol açabilir.

• Uyuşma ve His Kaybı

Sinir sıkışması veya sinir hasarı durumlarında, ayak ve ayak bileği bölgesinde uyuşma, karıncalanma veya his kaybı görülebilir. Diyabetik nöropati, bu tür his değişikliklerinin yaygın bir nedenidir. Bu belirtiler, yaralanmaların veya sıcaklık değişikliklerinin fark edilmesini engelleyerek daha ciddi sorunlara yol açabilir.

• Ayak Şekil Değişiklikleri

Bazı kronik ayak ve ayak bileği hastalıkları, ayakların şeklinde kalıcı değişikliklere neden olabilir. Bunlar arasında çekiç parmak, bunyon (halluks valgus) ve yüksek kemerli ayak gibi deformiteler yer alır. Bu şekil değişiklikleri, ağrıya ve uygun ayakkabı bulma zorluğuna neden olabilir.

Ayak ve Ayak Bileği Hastalıklarının Teşhisi

Doğru teşhis, etkili bir tedavi planının temelini oluşturur. Ayak ve ayak bileği hastalıklarının teşhisi, genellikle bir dizi adımdan oluşur:

Tıbbi Öykü ve Fizik Muayene

Doktor, hastanın şikayetlerini, ağrının başlangıcını, süresini, şiddetini ve tetikleyici faktörleri detaylı olarak dinler. Ayrıca, hastanın genel sağlık durumu, geçirdiği hastalıklar, kullandığı ilaçlar ve aktivite seviyesi hakkında bilgi toplar. Fizik muayene sırasında, doktor etkilenen bölgeyi görsel olarak inceler, şişlik, kızarıklık, deformite gibi bulguları değerlendirir. Palpasyon (dokunarak muayene) ile hassas noktalar belirlenir. Hareket açıklığı, kas gücü ve denge testleri de yapılarak fonksiyonel değerlendirme yapılır. Yürüme analizi de, biyomekanik sorunları tespit etmek için önemlidir.

Görüntüleme Yöntemleri

• Röntgen (X-ışını): Kırıklar, eklem kireçlenmesi ve kemik yapısındaki anormallikleri tespit etmek için kullanılır. Genellikle ilk tercih edilen görüntüleme yöntemidir.
• Manyetik Rezonans Görüntüleme (MRG): Bağlar, tendonlar, kaslar ve kıkırdak gibi yumuşak dokuların detaylı görüntülenmesini sağlar. Bağ yırtılmaları, tendon iltihapları ve kıkırdak hasarlarının teşhisinde etkilidir.
• Bilgisayarlı Tomografi (BT): Kemik yapılarının daha detaylı incelenmesini sağlar, özellikle karmaşık kırıkların değerlendirilmesinde ve cerrahi planlamada kullanılır.
• Ultrasonografi: Tendonlar, bağlar ve eklem çevresindeki sıvı birikimlerinin değerlendirilmesinde kullanılır. Dinamik incelemeler, tendonların hareketini değerlendirmek için de faydalıdır.

Laboratuvar Testleri

Kan testleri, iltihaplı romatizmal hastalıklar (romatoid artrit, gut) veya enfeksiyon gibi sistemik nedenleri araştırmak için istenebilir. Örneğin, C-reaktif protein (CRP) ve eritrosit sedimantasyon hızı (ESR) gibi iltihap belirteçleri, vücuttaki iltihaplanma düzeyini gösterebilir.

Biyomekanik Değerlendirme

Ayak analizi ve yürüme analizi gibi yöntemler, ayakların yapısını ve yürüme şeklini değerlendirerek biyomekanik sorunları belirlemeye yardımcı olur. Bu değerlendirmeler, tabanlık veya özel ayakkabı önerileri için temel oluşturabilir.

Ayak ve Ayak Bileği Hastalıklarının Tedavi Yöntemleri

Ayak ve ayak bileği hastalıklarının tedavisi, altta yatan nedene, hastalığın şiddetine ve hastanın genel sağlık durumuna göre kişiye özel olarak planlanır. Tedavi hedefleri arasında ağrıyı azaltmak, fonksiyonu geri kazandırmak, iltihabı kontrol altına almak ve hastalığın ilerlemesini önlemek yer alır.

Konservatif (Ameliyatsız) Tedaviler

• Dinlenme, Buz, Kompresyon ve Elevasyon (RICE Prensibi): Akut yaralanmalarda (burkulma, burkulma sonrası) şişliği ve ağrıyı azaltmak için kullanılır. Etkilenen bölgeyi dinlendirmek, buz uygulamak, kompresyon bandajı kullanmak ve bacağı yüksekte tutmak ilk müdahaledir.
• İlaç Tedavisi: Ağrı kesiciler (parasetamol), non-steroid anti-inflamatuar ilaçlar (NSAID’ler – ibuprofen, naproksen) ağrıyı ve iltihabı kontrol altına almak için kullanılır. Bazı durumlarda, kortikosteroid enjeksiyonları iltihaplı bölgelere uygulanabilir.
• Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon: Fizyoterapistler, egzersiz programları ile kas gücünü artırmayı, esnekliği geliştirmeyi ve dengeyi sağlamayı hedefler. Germe egzersizleri, kuvvetlendirme egzersizleri ve denge çalışmaları tedavi sürecinin önemli bir parçasıdır.
• Ortopedik Cihazlar ve Destekler: Ayak kemerini destekleyen tabanlıklar (ortezler), ayak bileği burkulmalarını önleyen veya tedavi sonrası destek sağlayan ayak bilekliği (brace) ve özel tasarlanmış ayakkabılar kullanılabilir. Bu cihazlar, biyomekanik sorunları düzelterek veya hasarlı bölgeleri destekleyerek iyileşmeye yardımcı olur.
• Enjeksiyon Tedavileri: Kortikosteroid enjeksiyonları, iltihaplı bölgelerdeki ağrıyı ve şişliği geçici olarak azaltabilir. Bazı durumlarda, PRP (platelet-rich plasma) gibi rejeneratif tedaviler de denenebilir.

Cerrahi Tedaviler

Konservatif tedavilere yanıt vermeyen veya ciddi yapısal hasarın olduğu durumlarda cerrahi seçenekler değerlendirilir.

• Artroskopi: Minimal invaziv bir cerrahi tekniktir. Küçük kesilerden girilerek eklem içindeki hasarlar (kıkırdak sorunları, bağ yırtıkları) onarılır.
• Açık Cerrahi: Kırıkların onarımı, bağların yeniden yapılandırılması veya eklem protezi (artroplasti) gibi daha karmaşık işlemler için kullanılır.
• Debridman: Enfekte veya nekrotik dokuların temizlenmesi işlemidir.
• Kemik Düzeltme (Osteotomi): Kemik yapısındaki deformiteleri düzeltmek için kemiğin kesilerek yeniden şekillendirilmesi işlemidir.

Ayak ve Ayak Bileği Hastalıklarını Önleme

Ayak ve ayak bileği sağlığını korumak, yaşam kalitesini sürdürmek için önemlidir. Önleyici tedbirler, bu bölgelerdeki sorunların riskini azaltmaya yardımcı olur.

Doğru Ayakkabı Seçimi

• Ayakkabılarınızın ayağınıza tam oturması çok önemlidir.
• Ayakkabıların yeterli destek ve yastıklama sağlaması gerekir.
• Spor yaparken, aktiviteye uygun ayakkabılar tercih edilmelidir.
• Yüksek topuklu ve sivri burunlu ayakkabılardan kaçınılmalıdır.

Düzenli Egzersiz ve Esneme

• Ayak ve ayak bileği kaslarını güçlendiren egzersizler yapılmalıdır.
• Düzenli esneme hareketleri, kasların ve bağların esnekliğini artırır.
• Denge egzersizleri, düşme riskini azaltır.

Sağlıklı Kilo Kontrolü

• Fazla kilo, ayak ve ayak bileği eklemlerine binen yükü artırır.
• Sağlıklı bir kiloyu korumak, bu bölgelerdeki stresi azaltır.

Dikkatli Yürüme ve Aktivite

• Zemin koşullarına dikkat edilmelidir.
• Spor yaparken, ısınma ve soğuma hareketleri ihmal edilmemelidir.
• Aktivite düzeyini yavaş yavaş artırmak, aşırı kullanımdan kaçınmaya yardımcı olur.

Ayak Hijyeni

• Ayaklar düzenli olarak yıkanmalı ve kurulanmalıdır.
• Tırnaklar düz kesilmeli ve cilt bakımı yapılmalıdır.
• Diyabet hastaları, ayaklarını her gün kontrol etmeli ve herhangi bir yara veya değişiklik durumunda doktorlarına başvurmalıdır.

Yaygın Ayak ve Ayak Bileği Hastalıkları

Plantar Fasiit

Plantar fasya, topuk kemiğinden başlayıp ayak parmaklarına doğru uzanan kalın bir doku bandıdır. Plantar fasiit, bu bandın iltihaplanmasıdır.

• Nedenleri: Aşırı kullanım, düz tabanlık, yüksek kemerli ayak, obezite, uzun süre ayakta durma.
• Belirtileri: Sabahları ilk adımlarda veya uzun bir dinlenme sonrası topuk altında keskin ağrı. Aktivite ile ağrı azalabilir ancak gün sonunda tekrar artabilir.
• Tedavi: Dinlenme, germe egzersizleri, buz uygulaması, NSAID’ler, özel tabanlıklar, fizik tedavi. Nadiren cerrahi gerekebilir.

Ayak Bileği Burkulması

Ayak bileği burkulması, ayak bileği eklemini oluşturan bağların zorlanması veya yırtılmasıdır. En sık görülen türü, ayağın içe doğru dönmesiyle oluşan inversiyon burkulmasıdır.

• Nedenleri: Ani hareketler, dengesizlik, spor yaralanmaları.
• Belirtileri: Ani ağrı, şişlik, morarma, hareket kısıtlılığı, üzerine basamama.
• Tedavi: RICE prensibi, ayak bilekliği, fizik tedavi, güçlendirme ve denge egzersizleri. Ciddi bağ yırtıklarında cerrahi gerekebilir.

Aşilin Tendiniti

Aşil tendonu, baldır kaslarını topuk kemiğine bağlar. Aşilin tendiniti, bu tendonun iltihaplanmasıdır.

• Nedenleri: Aşırı kullanım, ani hızlanma veya yavaşlama hareketleri, yetersiz esneme, yanlış antrenman.
• Belirtileri: Topuk arkasında ve baldırın alt kısmında ağrı ve sertlik, özellikle sabahları ve aktivite sonrası. Tendonda hassasiyet ve bazen şişlik.
• Tedavi: Dinlenme, buz, NSAID’ler, germe ve güçlendirme egzersizleri (özellikle eksantrik egzersizler), topuk yükseltici tabanlıklar. Ciddi durumlarda cerrahi veya enjeksiyonlar.

Metatarsalji

Metatarsalji, ayak tarağındaki (metatars kemiklerinin başlarının olduğu bölge) ağrı ve iltihaplanmadır.

• Nedenleri: Yüksek topuklu ayakkabılar, aşırı egzersiz, obezite, düz tabanlık, stres kırıkları.
• Belirtileri: Ayak tarağında yanma, sızlama veya keskin ağrı, özellikle ayakta dururken veya yürürken. Ayak tabanında nasırlaşma görülebilir.
• Tedavi: Ayakkabı değişikliği (düşük topuklu, geniş burunlu), metatarsal destekli tabanlıklar, buz, NSAID’ler, aktivite modifikasyonu.

Bunyon (Halluks Valgus)

Bunyon, ayak başparmağının kökünde, eklemin dışa doğru çıkıntı yapmasıdır. Ayak başparmağının diğer parmaklara doğru eğilmesiyle karakterizedir.

• Nedenleri: Genetik yatkınlık, dar ve sıkı ayakkabılar, romatoid artrit.
• Belirtileri: Ayak başparmağı kökünde ağrı, kızarıklık, şişlik ve hassasiyet. Çıkıntının olduğu yerde kalınlaşmış cilt (nasır).
• Tedavi: Ayakkabı değişikliği, koruyucu pedler, tabanlıklar, NSAID’ler. İleri derecede ağrı ve deformite durumunda cerrahi seçenekler.

Diyabetik Ayak

Diyabetin neden olduğu sinir hasarı (nöropati) ve kan dolaşımı sorunları, ayaklarda ciddi komplikasyonlara yol açabilir. His kaybı, yaraların fark edilmemesine ve enfeksiyon riskinin artmasına neden olur.

• Nedenleri: Kontrol altına alınamayan diyabet, nöropati, periferik arter hastalığı.
• Belirtileri: His kaybı, karıncalanma, yanma, ülserler, enfeksiyonlar, kangren.
• Tedavi: Kan şekeri kontrolü, düzenli ayak bakımı, özel ayakkabılar ve tabanlıklar, yara bakımı, enfeksiyon tedavisi. Ciddi durumlarda ampütasyon gerekebilir.

Topuk Dikeni (Kalkaneal Spurs)

Topuk dikeni, topuk kemiğinin altında oluşan kemiksi bir çıkıntıdır. Genellikle plantar fasiit ile birlikte görülür veya onun bir sonucudur.

• Nedenleri: Plantar fasyaya uzun süreli aşırı yüklenme, uygun olmayan ayakkabılar, obezite.
• Belirtileri: Topuk altında, özellikle sabahları ve uzun süre oturduktan sonra keskin ağrı. Ağrı, aktivite ile artabilir.
• Tedavi: Plantar fasiit tedavisine benzer: dinlenme, buz, germe, NSAID’ler, özel topuk yastıkları, tabanlıklar.